Gəncədə 29 yaşlı şəxs bıçaqlanıb.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, hadisə şəhərin Poçt qəsəbəsində qeydə alınıb.

1997-ci il təvəllüdlü Aleksandr Konalinko bıçaq yarası ilə Gəncədə yerləşən xəstəxanaların birinə yerləşdirilib. Ona ilkin tibbi yardım göstərilib.

Hadisənin hansı şəraitdə və kim tərəfindən törədilməsi ilə bağlı araşdırma aparılır.

Yunis Quliyev

Gürcüstanda Azərbaycan vətəndaşı olan gənc qız öldürülüb.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə məlumatı “Sapari” təşkilatının rəhbəri Baia Pataraia sosial şəbəkədə paylaşıb.

Bildirilib ki, Tbilisidə qonaq olan 21 yaşlı Fatimə Kərimova xüsusi amansızlıqla qətlə yetirilib.

B.Pataraia qeyd edib ki, gənc qızla iki gün ərzində əlaqə saxlamaq mümkün olmayıb, bundan sonra polis onun yaşadığı mənzilin qapısını sındıraraq içəri daxil olub və orada qızın cəsədini tapıb. Onun verdiyi məlumata görə, qatil Türkiyəyə qaçıb.

“Sapari” təşkilatının rəhbəri yazır ki, artıq prokurorluğa müraciət edib və qurumdan qətlə yetirilən qızın bacısının adından işə cəlb olunmaları tələb edilir.

“Bir neçə gün əvvəl rusiyalı bir bloqer (influenser) instaqramda mənimlə əlaqə saxladı və bu dəhşətli femisid (qadın qətli) hadisəsini araşdırmağımı, sonra isə ictimaiyyətə çatdırmağımı xahiş etdi.

Hadisə belə olub: Azərbaycandan olan gənc, gözəl və yetim bir qızı sevgilisi aldadaraq Gürcüstana gətirib. Ona “Gürcüstanda birlikdə yaşayarıq və işləyərik” deyib. Buna qədər isə qohumları bu qızı başqa birinə nişanlayıbmışlar, həmin şəxs qızdan borc pul alıb və geri qaytarmayıb. Qısası, qız sevgiyə və yeni bir həyata inanaraq bura gəlib. Vəd olunan iş alınmayıb. Pulları bitən kimi sevgilisi qızın “IPhone” telefonunu lombarda qoyub, bundan əvvəl isə onu amansızcasına döyərək küçəyə atıb və özü təkbaşına Azərbaycana qayıdıb.

Döyülmüş və yad bir ölkədə köməksiz qalmış azərbaycanlı qıza xeyirxah bir erməni qadın sahib çıxıb. Rahat ünsiyyət qura bilsinlər deyə öz azərbaycanlı rəfiqəsini də bura gətirib və qızın qohumları ilə zəngləşməsinə kömək edib. Qızın gənc bir kişi qohumu gəlib və “Mən onun üçün mənzil kirayələyəcəyəm, bir neçə aydan sonra vəziyyət sakitləşəndə isə onu Azərbaycana aparacağam” deyərək qızı aparıb.

Sanki hər şey qaydasında idi, lakin qız tezliklə yoxa çıxıb. Azərbaycandakı 19 yaşlı bacısı onu axtarmağa başlayanda həmin qadına zəng edib və deyib: “İkinci gündür onunla əlaqə saxlaya bilmirəm, bəlkə, mənzilinə gedib baxasınız”. Qadın mənzilə yollanıb, qapını açan olmayıb. Qonşulardan öyrənib ki, ötən gecə mənzildən güclü dava-dalaş səsi gəlirmiş (Təbii ki, polisə heç kim zəng etməyib. Bu ölkədə bunu hələ də öyrənə bilmədik).

Həmin qadın polisə zəng edib, polis qapını sındırıb və mənzildə qızın cəsədini tapıb. Qatil Türkiyəyə qaçıb. Hazırda axtarış elan olunub.

Bu gün səhər prokurorluğa müraciət etmişik, order göndərib və işə cəlb olunmasını tələb etmişik. İndi prokurorun qərarından asılıdır ki, bizə bu işdə hüquqşünas kimi iştirak etməyə icazə veriləcək, ya yox. Çünki mərhumun yeganə ailə üzvü Azərbaycandadır və ilk növbədə onun hüquqi varis kimi tanınması lazımdır.

Heç bir şeyin ört-basdır olunmaması, gizlədilməməsi və qatilin cəzasız qalmaması üçün biz səsimizi ucaltmalıyıq! Gürcüstan və xarici mediaları bu işi araşdırmağa çağırıram. Prokurorluğu mərhumun bacısının adından bizi işə cəlb etməyə çağırıram ki, bu işin materiallarını öyrənmək imkanımız olsun”, - deyə B.Pataraia yazıb.

Gürcüstan mediasında yayılmış digər məlumata görə, hadisə bu il iyunun 26-sı baş verib. Kirayə mənzildə qətlə yetirilən Azərbaycan vətəndaşı Fatimə Kərimova həmin evdə xalası oğlu tərəfindən girov kimi saxlanılıb. Xəbərlərdə onun 21 yaşlı xalası qızını iki həftə ərzində mənzildə kilidli saxladığı, vəhşicəsinə döydüyü, daha sonra isə boğaraq öldürdüyü yazılıb.

Bakıda azyaşlının ağır xəsarət alması ilə nəticələnən bədbəxt hadisə baş verib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, iyunun 29-u saat 13 radələrində 2017-ci il təvəllüdlü M.Mərciyeva yaşadığı Şərq küçəsi ev 332 mənzil 32-nin eyvanından yıxılıb.

5-ci mərtəbədən yıxılan qız xəstəxanaya yerləşdirilib. Onun vəziyyətinin ağır olduğu bildirilir.

Faktla bağlı Yasamal Rayon Prokurorluğunda araşdırma aparılır.

Paytaxt ərazisində motosiklet sürücüsünün yol hərəkəti qaydalarını kobud şəkildə pozmasına dair sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər polis əməkdaşları tərəfindən araşdırılıb.

Bakı şəhər DYPİ-dən “Qafqazinfo”ya bildirilib ki, keçirilən tədbirlərlə nəqliyyat vasitəsini idarə edən 2008-ci il təvəllüdlü Amin Məmmədov müəyyən edilərək saxlanılıb.

Onun barəsində hüququ məsuliyyət tədbirləri görülür.

Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi və satışının qarşısının alınması istiqamətində əməliyyat tədbirləri davam etdirilir.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu haqda Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, paytaxt və bölgələrdə keçirilən növbəti əməliyyat zamanı 37 yaşlı Müzadil Məmmədov, 35 yaşlı Kamran Məmmədov, 40 yaşlı Xanım Qardaşova, 43 yaşlı Rövşən Nəsirov, 42 yaşlı Fərid Nəzərov, 26 yaşlı Orxan Abbasov, 27 yaşlı Eyyub Məmmədov, 43 yaşlı Abdulla Məmmədov və 36 yaşlı Museyib Həsənov saxlanılıblar. Həmin şəxslərdən 46 kiloqram tərkibinə zərərli maddələr əlavə edilmiş marixuana, heroin, tiryək, həşiş, eləcə də yüksək təsirli narkotik vasitə olan kokain, 2087 ədəd psixotrop tərkibli metadon, ekstazi həbi, elektron tərəzilər və narkotiklərin satışından əldə edilən 55270 manat pul vəsaiti aşkarlanıb. Araşdırmalarla müəyyən olunub ki, bu şəxslər xarici narkotacirlərin tapşırıqları əsasında ölkə ərazisində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsini təşkil ediblər.

Faktlarla bağlı cinayət işləri başlanılıb. Saxlanılan şəxslər barəsində məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib. Araşdırmalar davam etdirilir.

Astarada 60 yaşlı kişi mağazada qəfil vəfat edib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, hadisə rayonun Pensər kəndində baş verib.

1966-cı il təvəllüdlü Nəcəfov Həmidulla İbadulla oğlu dünən saat 09 radələrində kənd ərazisində yerləşən mağazada ürəktutmadan ölüb.

Faktla bağlı Astara Rayon Prokurorluğunda araşdırma aparılır.

Tiktoker İlduzə Hacıyevanın (Arzum) yol qəzası ilə bağlı cinayət işi son aylarda sosial şəbəkələrin müzakirə mövzularından birinə çevrilib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, xüsusilə “TikTok”da statusundan asılı olmayaraq minlərlə istifadəçi hadisə ilə bağlı fərqli mövqelərdən çıxış edir.

Demək olar ki, hər məhkəmə iclasından sonra sosial şəbəkələrdə bir qrup istifadəçi qəza anını əks etdirən videonu əsas gətirərək Arzumun hadisədə təqsirli olmadığını iddia edir, digər qrup isə bir gənci həyatdan məhrum edilməsinə, digərinin ağır vəziyyətə düşməsinə görə qanun qarşısında layiqli cəzalandırılmalı olduğunu deyir.

Bəs Arzumu müttəhim kürsüsünə gətirib çıxaran bu hadisə əslində necə baş verib, məhkəmədə tərəflər hansı məsələlər ətrafında mübahisə aparırlar?

Hadisə ötən ilin iyun ayında Bakının Mərdəkan qəsəbəsində baş verib. İstintaq materiallarına əsasən gecə yarısı “Changan” markalı avtomobili idarə edən Arzum sola dönmə manevri edərkən arxadan gələn “Mercedes” markalı avtomobillə yandan toqquşub. Nəticədə “Mercedes” idarəetmədən çıxaraq maneəyə çırpılıb və bir neçə dəfə aşıb. Qəza nəticəsində avtomobilin sürücüsü- 29 yaşlı Amal Məlikov hadisə yerində vəfat edib, həyat yoldaşı Sənubər Muradova isə ağır xəsarət alıb. Yaxınları onun hələ də xəstəxanada müalicə aldığını deyir.

Fotoda: Amal Məlikov və Sənubər Muradova

Müstəntiq 15 dəqiqə sonra əraziyə çatsa da, Arzum hadisə yerində olmayıb. Onun hadisədən bir neçə saat sonra ölkədən çıxaraq Almaniyaya getdiyi məlum olub.

Xəbəri rus dilində oxuyun: Трагедия в Мардакяне - виновна ли блогерша в гибели водителя?

Qəzaya görə Arzum cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib, ona 263.2 (yol hərəkəti qaydalarını pozma-ölümlə nəticələndikdə) və 264 (qəzadan sonra hadisə yerini tərk etmə) maddələri ilə ittiham verilib. Bu maddələrin birincisində 2 ildən 5 ilə kimi azadlığın məhdudlaşdırılması (elektron qolbaq) və ya ağırlaşdırıcı hallarda 2 ildən 5 ilə kimi həbs, ikincisində isə 2 ilədək azadlığın məhdudlaşdırılması və eyni müddətli həbs cəzası nəzərdə tutulur.

Arzum bir neçə ay sonra istintaqın çağırışı ilə ölkəyə qayıdıb. Təkrar yayınma ehtimalı real görünmədiyindən onun barəsində hökmə qədər həbs qərarı verilməyib. Əlavə tədbir kimi ölkədən çıxışına qadağa qoyulub.

Hazırda cinayət işinə Xəzər Rayon Məhkəməsində baxılır.

Arzum qəzaya görə özünü heç bir halda təqsirli bilmir, məhkəmədə iki vəkil- Hikmət Əliyev və Fərid Həsənov tərəfindən müdafiə olunur.

Müdafiə tərəfi Arzumun təqsirsizliyini aşağıdakı arqumentlərlə əsaslandırır:

1. İttihamda yazılıb ki, avtomobillər bir-birinə toqquşub. Amma toqquşma halı dəqiq müəyyən edilməyib.

2. Müstəntiq qəzadan təxminən 15 dəqiqə sonra hadisə yerinə gəlib və orada hadisəni görən 4 nəfər hal şahidi müəyyən edib. Lakin həmin şahidlərin heç biri dindirilməyib.

Vəkillər məhkəmədə ifadə verən müstəntiqdən bu məsələyə aydınlıq gətirməsini istəyib. Müstəntiq cavabında həmin şahidlərin sonradan yayındıqlarını, buna görə onları dindirmək mümkün olmadığını deyib. Sonradan vəkillər həmin şahidlərdən ikisini tapıb ifadə verməyə razı salsa da, məhkəmə buna ehtiyac görməyib.

3. Qəzada ölən şəxs sürət həddini çox aşıb. Amma avtomobilin dəqiq sürəti neçə olub, bu, göstərilmir. Məsələn, yazılıb ki, həmin “Mersedes” təqsirləndirilən şəxsin avtomobilinə qədər olan 29 metr yolu təxminən 1 saniyəyə keçib. Amma bu da dəqiq deyil. 1 saniyədən az da ola bilər. Həmin yolda sürət həddi 60 km-dir. Belə olan halda zərərçəkmiş şəxsin 150-160 sürətlə getdiyini demək olar.

4. Hadisə yerinə baxış protokolu düzgün tərtib edilməyib.

5. Ekspertin rəyinə görə, Arzumun idarə etdiyi “Changan”ın ön hissəsi “Mercedes”in üstünə dəyib. Lakin bu rəydə paradoks var. Bu da ondan ibarətdir ki, avtomobillərin hündürlüyü arasında təxminən 1 metrlik fərq mövcuddur. Vəkil bu detalı əyaniləşdirmək üçün başqa bir yerdə hərəkətsiz vəziyyətdə olan eyni markalı avtomobillər üzərində praktiki video da hazırlayıb.

Bununla belə, mütəxəssislər vəkilin bu eksperimentini məntiqli saymır. Əks arqument belədir ki, istənilən avtomobil yüksək sürətlə hərəkət edərkən bir qədər aşağı çökür. Bundan əlavə, eksperimentin aparıldığı yerin maililiyi qəzanın baş verdiyi ərazidən fərqlənə bilər.

Müdafiə tərəfi məhkəmə istintaqı müddətində bir neçə dəfə təkrar kompleks ekspertizanın keçirilməsini istəyib. Lakin bu vəsatət hər dəfə rədd edilib.

İndi isə bu hadisənin ən mühüm və ağırlaşdırıcı hissəsinə gələk. 264-cü maddə: yol-nəqliyyat hadisəsi baş verən yeri tərk etmə…

Məhkəmədə bu ittiham da tərəflər arasında ciddi mübahisə doğurub. Vəkillər bu məsələyə belə bəraət qazandırırlar ki, Arzum qəza baş verən vaxt özünü itirib və huşsuz vəziyyətə düşüb. Buna səbəb isə onun əvvəlcədən panik-atakdan əziyyət çəkməsi olub. Müdafiəçilərin sözlərinə görə, hadisə vaxtı təsadüfən ərazidə olan İlham adlı qəsəbə sakini onu ilkin tibbi yardım alması üçün xəstəxanaya aparıb. Arzum təxminən bir saat tibbi yardımdan sonra özünə gəlib, həmin günə iki ay əvvəl alınmış bileti olduğu üçün də planlaşdırılmış şəkildə Almaniyaya uçub.

Zərərçəkmiş tərəf isə bu deyilənlərlə razılaşmır. Mərhum Amalın və həyat yoldaşının yaxınları Arzumu iki gənci qan içində ölümə tərk etməkdə qınayırlar. Bu səbəbdən də indiyə kimi tərəflər arasında barışıq yoxdur.

Arzum hadisədən sonra nə etdi?

O, Almaniyaya getdikdən sonra heç nə olmamış kimi, sosial şəbəkələrdə aktivliyini yenidən davam etdirdi. “TikTok”da canlı yayımlar açdı, demək olar, hər gün “mırtlaşaq, mırtlaşaq” sözləri ilə müşayiət olunan mahnının sədaları altında rəqs edərək videolar paylaşdı. Bu da ətrafdakılarda sanki qadının baş verən faciədən heç təsirlənmədiyi görüntüsünü yaratdı. Halbuki həmin vaxt yas içində olan ailələrin yanında olub, barışıq əldə etməyə çalışsaydı, bu gün bəlkə də, ədalət tərəzisinin bir gözü onun xeyrinə daha ağır gələrdi.

Artıq ittiham tərəfi yekun mövqeyini açıqlayıb. Prokuror təqsirləndirilən şəxsin verilmiş ittihamlarla təqsirli bilinərək 5 il 9 ay azadlıqdan məhrum edilməsini tələb edib. Tələbə əsasən, Arzum məhkəmə zalında həbs edilməli, islah olunması üçün cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməlidir.

Yol-nəqliyyat hadisələri üzrə işlərdə ixtisaslaşmış, 20 ildən artıq vəkillik təcrübəsinə malik tanınmış hüquqşünas Əli Hüseynov hesab edir ki, baş vermiş qəzada Arzum birmənalı olaraq günahkardır. Bunun əksini sübut etmək mümkün deyil: “Biri deyir günahkardır, biri deyir heç bir günahı yoxdur. Bu işdən heç bir xəbəri olmayan adam da bəzən efirə çıxıb Arzumun təqsirsiz olduğunu bildirir. Mən işlə tanışam, qəza anının görüntülərini də izləmişəm. Həmin qəzada Arzumun təqsiri var. Niyə günahkardır? Ona görə ki, sürücü hərəkətə başlamazdan və ya manevr etməzdən əvvəl əmin olmalıdır ki, bu, digər hərəkət iştirakçısı üçün təhlükəsizdir. Videodan isə görünür ki, Arzum sürəti tam azaldır, sonra sola dönmə işığını yandırıb dönmək istəyir. Amma onun sola dönmə işığını yandırması arxadakı avtomobil üçün öhdəlik yaratmır ki, o, hökmən dayanmalıdır. Sola dönmə işığının yanması yalnız reaksiya vaxtına təsir edir. İstənilən halda arxadan gələn nəqliyyat vasitəsinin sürətini və aradakı məsafəni qiymətləndirmək vəzifəsini qanun sola manevr edən sürücünün üzərinə qoyur”.

Vəkil bu qəzada Arzumla birgə digər avtomobilin sürücüsünün də kifayət qədər təqsiri olduğunu düşünür. Ona görə ki, mərhum sürət həddini həddən artıq aşıb, həmin yolda o sürətlə avtomobil idarə etmək olmaz: “Arzumun avtomobili sola dönmək istəyərkən digərinin yoluna müdaxilə edib. Həmin an da avtomobilin hərəkət trayektoriyasını dəyişib. Qanunda buna avtomobili idarəolunmaz vəziyyətə salmaq deyilir. Hə, sübut olarsa ki, avtomobillər arasında heç bir toxunma, kontakt olmayıb, onda Arzumun təqsirli olmasından söhbət belə gedə bilməz. Lakin istintaq materiallarında əksi yazılır. Bu baxımdan nə qədər don geyindirilsə də, faydası yoxdur. Bu hadisəyə rəy verən ekspert tam haqlıdır”.

Hüquqşünas Arzumun təqsirli olduğunu düşünsə də, prokurorun onun həbsini tələb etməsini ədalətli saymır. Əli Hüseynovun fikrincə, məhkəmə yekunda təqsirləndirilən şəxsin dörd uşaq anası olmasını, ilk dəfə cinayət törətməsini, eləcə də mərhumun hadisənin baş verməsində daha çox təqsirli olduğunu nəzərə almalıdır. Bu vəziyyətdə xanıma veriləcək cəzanın məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkilməsi daha məqsədəuyğun olar.

(Red: Məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisəsində cəza çəkən məhkum demək ki, azadlıqda qalır, lakin müəyyən məhdudiyyətlərə əməl etmək və ölkəni tərk etməmək öhdəliyi daşıyır. Məsələn, dostunun ölümü ilə nəticələnən yol qəzasına görə məhkum edilən “Nikosayağı” ləqəbli tiktoker də cəzasını məhz bu tip müəssisədə çəkmişdi)

Bu günlərdə isə Arzum videomüraciət yayaraq dörd uşaq anası olduğunu, övladlarından birinin autizm xəstəliyindən əziyyət çəkdiyini bildirib. Tiktoker məhkəmə prosesinin ali səviyyədə nəzarətə götürülməsini, iş üzrə ədalətli hökm çıxarılmasını xahiş edib.

Son məhkəmə isə sabahdır. Həlledici prosesdə vəkillər müdafiə nitqi ilə çıxış edəcək, Arzum isə son sözünü deyəcək. Ardınca hakim hökmü oxuyacaq.

Sail Ağasəlim

Mingəçevir Şəhər Prokurorluğunda özünü prokurorluq əməkdaşı kimi təqdim edərək bir sıra şəxslərin pul vəsaitlərini aldatma yolu ilə ələ keçirməsi və prokurorluq orqanlarının nüfuzuna xələl gətirən hərəkətlər törətməsi faktı ilə bağlı cinayət işinin istintaq aparılır.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə Baş Prokurorluğun Mətbuat xidməti məlumat yayıb.

İstintaq zamanı Vasif Haqverdiyevin müxtəlif şəxslərlə əlaqə saxlayaraq özünü Mingəçevir və Tərtər rayon prokurorluqlarının əməkdaşı kimi təqdim etməklə onların etibarından sui-istifadə edərək pul vəsaitlərini ələ keçirməsinə, habelə bir sıra məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin rəhbərlərinə barələrində araşdırma aparılacağı və maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətlərinin yoxlanılacağı barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar verməklə onların hüquqlarının əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına və prokurorluq orqanlarının işgüzar nüfuzuna zərər vurmasına əsaslı şübhələr müəyyən edilib.

Toplanmış sübutlar əsasında Vasif Haqverdiyevə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2 (təkrar dələduzluq) və 310-cu (vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmə) maddələri ilə ittiham elan edilərək barəsində məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib.

Hazırda cinayət işi üzrə istintaq davam etdirilir.

Son vaxtlar Bakıda və paytaxt ətrafındakı yollarda motosikletlərin sayının çoxalması müşahidə edilir. Bu səbəbdəndir ki, motosikletlərin iştirakı ilə yol-nəqliyyat hadisələrinin sayında da artım var.

“Qafqazinfo”nun məlumatına görə, bəzi hallarda bu hadisələrin ağır nəticələrə səbəb olması motosikletlərlə bağlı məsələnin günbəgün ciddiləşdiyini göstərir. Son olaraq Bakı-Sumqayıt yolunda 2008-ci il təvəllüdlü Zəhra Mehdizadənin düşdüyü qəza gündəmi zəbt edib. Rəsmi məlumatda onun sürücülük hüququ olmamasının vurğulanması mövzunu daha da aktuallaşdırır.

Kiçik bir araşdırma göstərir ki, Bakıda yeniyetmə və gənclər arasında motosikleti təbliğ edən çoxsaylı səhifələr, eləcə də təlim yerləri mövcuddur. Özünü “akademiya” adlandıran bu təlim yerlərində yeniyetmələrə motosikletlə tanışlığa şərait yaradılır və onlara sürücülük təlimi keçirilir. Ekstrim və adrenalin həvəsində olan bir çox yeniyetmələrin bu istiqamətə yönəlməsi başadüşülən olsa da, məsələnin müvafiq olaraq qanunlarla tənzimlənməsi və nəzarətdə saxlanılması zəruridir.

Fotoda: Qəzada həlak olan Zəhra Mehdizadə

Nəqliyyat üzrə ekspert, tanınmış hüquqşünas Ərşad Hüseynov saytımıza açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda ikitəkərli nəqliyyat vasitələri qanunvericiliklə 3 qrupa bölünüb: “Birinci və ən bəsit qrup sürücülük vəsiqəsi və nəqliyyat vasitəsinin qeydiyyatının tələb olunmadığı nəqliyyat vasitələridir. Bu qrupa velosipedlər və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri daxildir. Amma onları da idarə etmək üçün yol hərəkəti qaydalarını bütövlükdə mükəmməl bilməlidirlər, yola hazırlaşıb çıxmalıdırlar.

İkinci qrup mopedlərdir ki, bu ildən həmin nəqliyyat vasitələri də artıq dövlət qeydiyyatına alınmalıdır, onların da dövlət qeydiyyat nişanı olmalıdır. Üstəlik, moped sürənlərin də sürücülük vəsiqəsi olmalıdır. Belə ki, qanunvericiliyə əsasən minimum 16 yaşı tamam olmuş şəxslər moped idarə etmək üçün A1 altkateqoriyalı sürücülük vəsiqəsi əldə edə bilərlər. Onlar üçün də yol hərəkəti qaydaları motosikletdəki kimi eynidir - bütün yol hərəkəti qaydalarını yaxşı bilməli və əməl etməlidirlər.

Üçüncü qrup isə motosikletlərdir. Motosikletlər mexaniki nəqliyyat vasitələri hesab edilirlər. Onlarla hərəkətə daha ciddi yanaşılmalıdır. Bizim qanunvericilik sürücülük hüququ əldə etmək baxımından motosikletləri iki qrupa bölür. Mühərrikin həcmi 125 kub/santimetrədək və elektrik mühərriklidirsə, gücü 11 kilovatta qədər olan motosikletləri idarə etmək üçün sürücünün 16 yaşının tamam olması kifayətdir və onlara A1 altkateqoriyalı vəsiqə kifayət edir. Amma mühərrikinin iş həcmi 125 kub/santimetr və ya 11 kilovattdan artıq olan motosikletlər üçün isə sürücünün 18 yaşının tamam olması və A ketqoriyasına sahib olması vacibdir”.

Ərşad Hüseynovun sözlərinə görə, motosikletləri idarə edən şəxslərə dair qanunvericilikdə tələblərə gəlincə, həm BMT-nin müvafiq sazişi, həm də Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyasının qərarı ilə sürücülük vəsiqəsi əldə etmək istəyən şəxslərin hər kateqoriya üzrə müəyyən edilmiş sağlamlıq tələbləri mövcuddur. Vəsiqə almaq üçün imtahana gedəndə mütləq sağlamlıq arayışı da təqdim edilməlidir. Digər tələb isə sürücülük üçün müraciət edən şəxslərin nəzəri bilikləridir ki, bunun üçün də imtahan verilir. Hər bir sürücü idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsindən təhlükəsiz istifadə qaydalarını bilməlidir. Sürücü öz hüquqi məsuliyyəti və həkiməqədər ilkin tibbi yardımın qaydaları barədə ümumi məlumatlı olmalıdır.

Hüquqşünas qeyd edib ki, qanunvericilik 14-15 yaşlı yeniyetmələrə moped və ya motosiklet idarə etməyi öyrənməyi qadağan etmir: “Sadəcə bu məsələdə bəzi incəliklər var ki, həmin məqamlara təcrübədə təəssüf ki, o qədər də əməl edilmir. Məsələ odur ki, bizim qanunvericilik 14 yaşlı şəxsə avtomobil idarə etməyi öyrətməyi də qadağan etmir. Lakin belə texnika ilə uşaqlar heç bir halda yola çıxa bilməzlər. Əgər onların yaşı tələb olunan həddə çatmayıbsa, yola çıxa bilməzlər. Bir çox kurslar da bu məqamdan istifadə edərək, sürücülük üçün yaş həddinə çatmayan şəxsləri öyrətmək üçün cəlb edirlər. Birinci o deyilməlidir ki, siz yola çıxa bilməzsiniz. İlkin olaraq vurğulanmalıdır ki, təhlükəsizlik qaydalarını öyrənməlisiniz, sürücülük üçün imtahan verməlisiniz. Yeniyetmələrə izah edilməlidir ki, bu tələblər formal deyil ki, onu pozanlar cərimə olunurlar. İzah edilib, başa salınmalıdır ki, bu, həyati əhəmiyyətlidir, həyati təhlükəsizliklə bağlıdır.

Motosiklet idarə etmək istəyənlərə isə bir qədər fərqli təlimlər keçirilməlidir. Lakin təəssüf ki, bizdə iki cür təlim istiqaməti var. Onlardan biri sırf sürücülük imtahanından keçmək üçün olan təlimlərdir. Yəni adam getsin sürücülük imtahanından uğurla keçsin. Onun praktiki tərəfində həmişə boşluqlar olur. Həmin adamlar gəlib yolda çətinliklər çəkirlər. İkinci istiqamət isə odur ki, bəzən 13-14 yaşlı uşaqlara təcrübə olaraq nəqliyyat vasitəsi idarə etməyi öyrədirlər. Həmin yeniyetmə və ya gənc öyrəndiyi nəqliyyat vasitəsini çox rahat idarə etməyi bacarır, amma onun nəzəri biliklərində boşluqlar olur, təhlükəsizlik üçün təsəvvürləri, demək olar ki, olmur. Yolda təhlükəsiz sürmək, başqaları ilə təhlükəsiz davranmaqla bağlı bilik və davranışları, demək olar ki, olmur. Həmin adamlar çox təhlükəli sürüş manevrləri edirlər, çünki özlərini çox məharətli hesab edirlər. Təəssüf ki, bu şəxslərin düşdüyü bəsit bir qəza şəraiti bəzən faciə ilə bitir. Göründüyü kimi, hər iki istiqamətdə boşluqlarımız var. Ona görə də bu iki istiqamət bir-birini tamamlamalıdır. Həm nəzəri, həm də praktiki tərəfi paralel olaraq öyrədilməlidir. Bunu öyrədərkən və ya öyrənərkən hər kəs yaxşı bilməlidir ki, bu qaydalar boşuna yazılmayıb və mövcud olan şərtlərdə ən yaxşısıdır. İnsanlar mənimsəməlidir ki, niyə sağdan ötmək olmaz, niyə sürət rejimini pozmaq olmaz, niyə piyadaya yol verilməlidir, işıqfor niyə var, nişan nə üçündür. Bundan sonra təcrübədə icra qaydaları aşılanmalıdır”.

Ərşad Hüseynov əlavə edib ki, motosiklet avtomobillə müqayisədə daha təhlükəli nəqliyyat vasitəsidir: “Bunu kimisə qorxutmaq üçün demirik. Əslində motosikletlərin nəqliyyat vasitəsi kimi xeyli üstünlükləri var. Daha dinamikdir, daha az yanacaq işlədir, daha ucuz qulluq tələb edir, saxlanması, daşınması rahatdır və sair. Amma kiçik bir nöqsanda, yanlışlıqda ağır hadisələr də yaşana bilər. Bu baxımdan təhlükəli tərəfləri də var ki, bu səbəbləri də iki yerə bölmək olar. Birinci səbəb odur ki, avtomobildən fərqli olaraq motosikletlərdə sürücünü qoruyacaq təhlükəsizlik elementlərinə malik deyil. Yalnız sürücünün və sərnişinin dəbilqədən istifadəsi məcburidir. Bundan başqa, təhlükəsizlik qövsi var ki, məsələn, motosiklet qəzaya uğrayanda sürücü və sərnişin yana yıxılanda onların ayağı əzilməsin. Müşahidələr göstərir ki, bəziləri həmin qövsi açıb atırlar, heç bilmirlər, o nəyə xidmət edir. Bir də çox bahalı motosikletlərdə sürücülərə yardım edə biləcək müxtəlif sistemlər var ki, bu da çox bahalı motosikletlərdə olur.

Bundan başqa, bildirim ki, motosikletin tarazlığı onu idarə edən şəxsin əzələ gücünün hesabına saxlanılır. Sürücü bunu bacarmalıdır, bilməlidir ki, sükan arxasında yanlış hərəkət, qolunun səhv hərəkəti, oturuşundakı səhvlik aşmaya səbəb ola bilər. Bütün bunları öyrətmək lazımdır. Nəyə görə avtomobilə magistral yolda 110-la hərəkətə icazə verilir, amma motosikletlərə 90 kilometr/saatdan artıq qəti icazə yoxdur. Səbəb də budur. Çünki motosikletlərin təhlükəsizlik sistemləri yoxdur. Hər şey sürücünün əzələsindən, bacarığından asılıdır. Bəzən gənclər kinolarda, hansısa süjetlərdə gördüyü hərəkətləri, driftləri təkrar etmək istəyir, bunu adi vəziyyətdə edə biləcəklərini düşünürlər. Amma bilmirlər ki, bu hərəkətləri cəmiyyətdə etmək olmaz. Həm özlərinin, həm də digərlərinin həyatına təhlükə yaradırlar. Bu hərəkətləri yalnız peşəkar idmançılar xüsusi təhlükəsizlik zonalarında edə bilirlər və şou xarakteri daşıyır”.

Aslan Vəliyev